Piotr Jacek Flatau jest polsko-amerykańskim fizykiem atmosfery. Zajmuje się mikrofizyką chmur, transferem promieniowania, dynamiką atmosfery tropikalnej i rozpraszaniem fal elektromagnetycznych. Od 1992 roku pracuje w Scripps Institution of Oceanography na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego. Wspólnie z Bruce’em T. Draine’em opracował DDSCAT — program wykorzystujący przybliżenie dyskretnych dipoli do obliczania rozpraszania i absorpcji promieniowania przez cząstki o nieregularnych kształtach.

Wykształcenie i kariera

Urodził się w Polsce w 1953 roku. W 1972 roku ukończył Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie. W 1977 roku uzyskał magisterium z fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem Jerzego Mycielskiego. Następnie pracował w Instytucie Geofizyki UW pod kierunkiem Krzysztofa Hamana.

Po wyjeździe do Stanów Zjednoczonych w 1982 roku studiował nauki o atmosferze na Colorado State University, gdzie uzyskał magisterium w 1985 roku i doktorat w 1992 roku. Jego badania doktorskie nad rozpraszaniem światła przez cząstki o nieregularnych kształtach prowadzili William R. Cotton i Graeme Stephens. W 2012 roku habilitował się z fizyki na Uniwersytecie Warszawskim, w 2016 roku otrzymał tytuł profesora, a w 2017 roku został członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk.

W Scripps dołączył do zespołu Climate, Atmospheric Science and Physical Oceanography. Początkowo współpracował z Veerabhadranem Ramanathanem i Paulem Crutzenem przy dużych międzynarodowych kampaniach badawczych. Prowadził zajęcia i opiekował się studentami w Stanach Zjednoczonych, Polsce i Indonezji.

Badania naukowe

Flatau i Draine rozpoczęli prace nad programem DDSCAT w 1990 roku. Program służy do modelowania rozpraszania i absorpcji promieniowania elektromagnetycznego przez cząstki, takie jak kryształki lodu, pył, sadza i fitoplankton morski. Opis metody opublikowali w 1994 roku w Journal of the Optical Society of America A. Późniejsze prace rozszerzyły ją na struktury periodyczne.

Jego badania z fizyki chmur obejmują współtworzenie modułu mikrofizyki chmur modelu CSU-RAMS oraz analityczne rozwiązania równania wzrostu cząstek przez zderzenia i łączenie, opracowane z Johannesem Verlinde’em i Williamem R. Cottonem. Badał także chmury cirrus i ich wpływ na promieniowanie. Wraz z Jerome’em M. Schmidtem i współpracownikami z Naval Research Laboratory wykorzystywał radar o wysokiej rozdzielczości do badania struktury chmur i obserwacji pojedynczych kropli deszczu w swobodnej atmosferze. Wspólne prace ze Schmidtem i Paulem R. Harastim dotyczyły również chmur nimbostratus uncinus o mieszanej fazie.

W meteorologii tropikalnej zajmuje się oddziaływaniami oceanu i atmosfery, oscylacją Maddena–Juliana, początkiem monsunu, falami równikowymi, powstawaniem cyklonów tropikalnych i ekstremalnymi opadami. Wspólnie z Marią Flatau, Dariuszem Baranowskim, Beatą Latos i innymi badaczami analizował wpływ fal tropikalnych na powodzie w Indonezji oraz rozwój cyklonów.

Badania terenowe

Uczestniczył w badaniach chmur cirrus w ramach FIRE oraz w kampaniach CEPEX na równikowym Pacyfiku, INDOEX nad Oceanem Indyjskim i MINOS na Krecie. Brał również udział w eksperymencie aerozolowym w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, badaniach barwy oceanu i korekcji atmosferycznej w programie NASA SIMBIOS oraz projekcie Equatorial Line Observations w Indonezji. Prace te łączą obserwacje chmur, aerozoli, promieniowania i atmosfery tropikalnej z modelowaniem numerycznym.

Działalność historyczna i literacka

Poza naukami o atmosferze Flatau pisze i redaguje publikacje o polskiej historii nauki, literatury i kultury. Jest wnukiem neurologa Edwarda Flataua i synem lekarki Joanny Flatau. Jego przedsięwzięcia obejmują Edward Flatau i jego dwie córki, publikacje poświęcone Władysławowi Szlenglowi przygotowane z Katarzyną Zimek, tom wspomnieniowy o Krzysztofie Hamanie oraz prace o historii tanga.

Tłumaczył teksty tang argentyńskich na język polski na potrzeby spektakli i koncertów, w tym utwory wykonywane przez Olgę Avigail Mieleszczuk, oraz współtworzył projekty teatralne i dokumentalne. Prowadził także blog Fizyka Klimatu i zajmował się popularyzacją wiedzy o klimacie. Więcej przedsięwzięć kulturalnych przedstawia strona Uncinusmedia.

Żeglarstwo i meteorologia

Związany z żeglarstwem od młodości, wykorzystywał meteorologię w sporcie żeglarskim. Wraz z Bogumiłem Jakubiakiem wspierał prognozami polską reprezentację klasy 470. Przygotowywał prognozy podczas regat przedolimpijskich w Qingdao w 2006 roku, a w latach 2011–2012 pracował jako meteorolog przy próbie opłynięcia świata ze wschodu na zachód przez Romana Paszkego na katamaranie Gemini 3.

Biografia i informacje na podstawie Scripps Institution of Oceanography i Wikipedia (EN).